Zmiany w podatku VAT od września 2019 – Biała lista

Home / Zmiany w podatku VAT od września 2019 – Biała lista
Back to News

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw wprowadza szereg zmian w relacjach z kontrahentami, najważniejsze zasady działania nowych przepisów omawiamy szczegółowo w artykule.

Zmiany w podatku VAT i płatnościach między kontrahentami

1 września 2019 r. wejdzie w życie większość przepisów wprowadzonych przez Ustawę z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Podstawowym celem prawodawcy było wprowadzenie elektronicznego wykazu podatników VAT – tzw. białej listy – który obejmować będzie szereg informacji o przedsiębiorcy. Jest to rozszerzenie i jednocześnie uporządkowanie dotychczasowych danych, które dostępne są m. in. w rejestrze STIR, czy też w wyszukiwarce pozwalającej określić, czy podmiot jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Wykaz prowadzony będzie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Wyszczególnione będą w nim jednostki:

– zarejestrowane jako podatnicy VAT, w tym podmioty, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona,

– w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT.

Dane udostępniane będą w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz w systemie teleinformatycznym Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Umożliwią one uzyskanie informacji, czy kontrahent znajduje się na liście nie tylko według stanu na dzień sprawdzania, ale także 5 lat wstecz. Szef KAS usunie lub sprostuje dane  inne niż dane osobowe, które zawiera wykaz, jeżeli są niezgodne ze stanem rzeczywistym. Zrobi to na wniosek lub z urzędu. Zgodnie z ustawą, dane mają być aktualizowane w dni robocze, raz na dobę.

Biała lista podatników VAT będzie zawierać:

– firmę (nazwę) lub imię i nazwisko,

– numer, za którego pomocą podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany,

– numer REGON, o ile został nadany,

– numer PESEL, o ile podmiot posiada,

– numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany,

– adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną,

– adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres rejestracyjny, w przypadku braku adresu stałego miejsca prowadzenia działalności ‒ w odniesieniu do osoby fizycznej,

– imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL,

– imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL,

– imię i nazwisko lub firmę (nazwę) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL,

– daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,

– podstawę prawną rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,

– numery rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą.

Najistotniejszą zmianę wprowadza ostatni wymieniony punkt. Jawne dla ogółu staną się rachunki bankowe przedsiębiorców. Szef KAS uzyska ich numery ze zgłoszeń identyfikacyjnych lub zgłoszeń aktualizacyjnych złożonych przez system CEIDG lub formularze NIP-8. Co ważne, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, nie będzie mogła już korzystać ze swojego prywatnego rachunku bankowego. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że w wykazie zamieszczone zostaną rachunki otwarte w związku z prowadzoną działalnością. Nie będzie więc możliwości korzystania z rachunków oszczędnościowo – rozliczeniowych.

Wprowadzenie do ustawy zapisu dotyczącego rachunków bankowych, jest rozszerzeniem regulacji wynikających z Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Wskazane jest w niej, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności w przypadku, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, musi być dokonywane za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Zmiany, które wchodzą w życie 1 września 2019 r., nakazują, aby takie płatności realizowane były wyłącznie na rachunki, które Szef KAS udostępni w wykazie, czyli białej liście. Konsekwencją niedokonania przelewu wg wspominanych zasad, będzie konieczność wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty, która została przelana w sposób inny niż wskazał to ustawodawca.

Ordynacja Podatkowa wprowadzi też zapis, zgodnie z którym podatnik odpowie solidarnie za zaległości podatkowe kontrahenta do wysokości podatku VAT. Dotyczy to płatności, która nie zostanie dokonana na rachunek podatnika zawarty w wykazie w zakresie transakcji przekraczającej 15 000,00 zł.

Przewidziane zostało pewne wyjście awaryjne. Przepisów penalizujących podatników nie będzie się stosować, w przypadku gdy podatnik dokonujący płatności dokonał zapłaty należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów i złożył zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek, do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu.

Przepisy o białej liście podatników VAT wejdą w życie 1 września 2019 r. Od tej daty podatnicy zobowiązani są dokonywać płatności wg wskazanych wyżej zasad. Natomiast same sankcje za niezastosowanie się do przepisów ustawy zmieniającej zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2020 r.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw

 

W związku z wprowadzeniem regulacji ustawowych związanych z elektronicznym wykazem podatników VAT, w którym zamieszczone będą informacje m.in. o rachunkach bankowych przedsiębiorców, praktyka gospodarcza spowodowała pojawienie się kilku problematycznych zagadnień. Poniżej zestawienie najważniejszych z nich.

  1. Numery bankowe będące subkontami (rachunkami technicznymi)

Wiele firm, przede wszystkim sprzedawcy usług abonamentowych, płatności za swoje usługi otrzymują na indywidualnie przypisane dla ich klientów numery rachunków bankowych. Zazwyczaj działa to w ten sposób, że przelewy dokonywane są na poszczególne subkonta, natomiast same środki wpływają i są księgowane przez bank na główny rachunek rozliczeniowy sprzedawcy.  Zgodnie z komunikatami Ministerstwa Finansów, tylko ten jeden – rzeczywisty rachunek, do którego przypisane są poszczególne wirtualne podkonta, będzie musiał być ujawniony na białej liście.  Pojawia się pytanie: skąd podatnicy mają wiedzieć, czy przyporządkowany do nich rachunek techniczny, będzie powiązany z rachunkiem ujawnionym przez Szefa KAS. Gazeta Prawna udzieliła informacji, że departament Ministerstwa Finansów ma zamiar umożliwić przedsiębiorcom opcję samodzielnego sprawdzania powiązań subkont z głównym kontem rozliczeniowym kontrahenta. Stworzone do tego celu ma być specjalne narzędzie.

  1. Dzień dokonania weryfikacji rachunku

Wielokrotnie zdarza się, że przedsiębiorcy przygotowują paczki z przelewami kilka bądź nawet kilkanaście dni przed terminem płatności swoich zobowiązań wynikających z faktur. Na który dzień w takim przypadku należałoby określić status rachunku kontrahenta korzystając z wykazu Szefa KAS? Odpowiedz wskazana jest wprost w przepisach wprowadzających białą listę. Otóż kluczowy jest dzień zlecenia przelewu, nie ma znaczenia, kiedy rachunek bankowy zostanie obciążony.

  1. Umowy faktoringu

Szczególne przepisy ustawodawca przewidział dla przypadków, w których podmiot trzeci (np. w związku z zawartą umową faktoringu, cesji wierzytelności) dokonuje zapłaty dostawcy (usługodawcy) na rachunek, który nie został wymieniony w wykazie Szefa KAS. Również w takich sytuacjach przewidziane są konsekwencje. W obu ustawach o podatku dochodowym wskazano, że w przypadku niezrealizowania przelewu na rachunek z białej listy, u podatnika zobowiązanego do pobrania należności, ustala się przychód w dniu zlecenia przelewu.

  1. Płatność kartą, za pobraniem, kompensaty

Regulowanie zobowiązań w życiu gospodarczym następuje w kilku formach. Dominuje przelew bankowy. Oprócz niego rozróżnia się m.in: kompensatę, płatność kartą kredytową lub płatniczą. Wymienione metody nie dają możliwości wskazania numeru rachunku kontrahenta, na który zapłacone mogłoby być zobowiązanie. Tym samym, zgodnie z wyjaśnieniami wskazanymi w uzasadnieniu do ustawy wprowadzającej białą listę, do takich rozliczeń nie będą miały zastosowania przepisy wskazane w ustawie.

Artykuł opracował Patryk Mroziński